میلگرد ترانس چیست؟

میلگرد ترانس که در بازار با نام میلگرد ترانسمیسیون نیز شناخته می‌شود، هم از لحاظ ظاهر و هم از لحاظ کاربرد با انواع میلگرد های دیگر همچون میلگرد ساده و آجدار متفاوت است. میلگرد ترانس معمولاً در قطرهای متنوع بین 10 تا 60 میلی‌ متر و در طول بین 3 تا 6 متر تولید می‌شود و بسته به نوع تولید، شکل مقطع و کیفیت سطح، نام‌های متفاوتی در بازار آهن‌آلات به خود می‌گیرد. به عنوان مثال یکی از انواع میلگرد ترانس با نام ترانس تک پولیش شناخته می شود، که دارای سطحی صاف و براق است.  منظور از تک پولیش بودن این است که سطح ناصاف میلگرد اولیه (خام) به وسیله عملیات ماشین‌کاری و پولیش‌زنی، کاملاً صاف و صیقلی می‌شود. اما نام های دیگر میلگرد ترانس از جمله ترانس دو پولیش، ترانس کششی، ترانس سنگ خورده، ترانس بلبرینگ خور، ترانس مفتول، تسمه ترانس، چهار پهلو ترانس و شش پر نیز وجود دارند که هر کدام از آن ها کاربرد های خاص خود و ویژگی های فنی و ظاهری مخصوص به خود را دارند. 

ما در ادامه این مقاله از دانشنامه آهن آلات شهرآهن، به صورت مفصل در مورد هر کدام از این مقاطع فولادی دقیق، گریدهای آلیاژی و کاربرد آن‌ها در صنایع مختلف صحبت خواهیم کرد. 

ویژگی های میلگرد ترانس و تفاوت آن با میلگرد معمولی

میلگرد ترانس برعکس میلگردهای معمولی که عموماً برای صنعت ساخت‌وساز، آرماتوربندی و بتن‌ریزی مورد استفاده قرار می‌گیرند، دارای جلوه‌های زیبایی منحصربه‌فردی است. تفاوت اصلی میلگرد ترانس با میلگرد ساده در دقت ابعادی بالا (تلرانس پایین) و کیفیت سطح (Surface Finish) آن است. این مقطع در کنار سطح زیبا و صیقلی خود، به دلیل گذراندن عملیات‌های خاص، دارای مقاومت و استحکام بسیار بالایی نیز می‌باشد. به همین جهت در مقایسه با میلگردهای دیگر، در صنایع دقیق قطعه‌سازی محبوبیت بیشتری پیدا کرده است.
در کنار تمامی مزایای میلگرد ترانس، بزرگترین چالش این محصول، قیمت بالاتر آن نسبت به میلگردهای معمولی است؛ چرا که فرآیند تولید آن زمان‌برتر و پیچیده‌تر است. البته در صورتی که مشتری خرید خود را به صورت مستقیم و بدون واسطه از تامین‌کنندگان معتبری چون شهرآهن انجام دهد، می‌تواند این محصول را با قیمت‌های بسیار رقابتی و دست‌اول خریداری کند.

آلیاژ و استانداردهای تولید میلگرد ترانس

کیفیت، خوش‌تراش بودن و استحکام میلگرد ترانس مستقیماً به نوع فولاد به کار رفته در آن بستگی دارد. برخلاف میلگردهای ساختمانی، میلگردهای ترانس از گریدهای متنوعی تولید می‌شوند تا پاسخگوی ماشین‌کاری و تحمل بارهای دینامیکی باشند:

• فولاد ST37: رایج‌ترین نوع آلیاژ برای ساخت میلگرد ترانس است. خوش‌تراش بوده و برای کاربردهای عمومی که نیاز به مقاومت خیلی بالایی ندارند استفاده می‌شود.
• فولاد CK45 و CK15: این گریدها کربن بیشتری دارند و برای ساخت قطعاتی که نیازمند سختی بالا و مقاومت در برابر سایش هستند (مانند شفت‌ها، محورها و قطعات درگیر در موتور) به کار می‌روند.
• فولاد MO40: یک آلیاژ بسیار مقاوم که برای قطعات تحت فشار و خستگی شدید استفاده می‌شود.
• استنلس استیل (ضدزنگ): در شرایطی که رطوبت بالا باشد (مثل صنایع دریایی و پمپ‌های خاص)، از گریدهای ۳۰۴ یا ۳۱۶ فولاد ضدزنگ برای تولید ترانس استفاده می‌شود.

انواع میلگرد ترانس 

همان‌طور که اشاره شد، میلگردهای ترانس بر اساس نوع فرآیند پرداخت و شکل ظاهری دسته‌بندی می‌شوند:

۱. میلگرد ترانس تک پولیش: این مقطع معمولاً از میلگردهای نورد گرم تولید شده و ظاهری براق و شفاف دارد. پس از رفع ناهمواری‌ها با یک مرحله پولیش، کاملاً مناسب برای ساخت قطعات ماشین‌آلات صنعتی و پمپ‌های آب و نفت می‌شود.

۲. میلگرد ترانس دو پولیش: همچون میلگرد قبلی با استفاده از روش نورد گرم تولید می‌شود، اما با استفاده از مراحل پولیش بیشتر، سطح آن حالت آینه‌ای و براقیت فوق‌العاده‌ای پیدا می‌کند. این مدل در نماسازی معماری، تولید قطعات لوکس و بخش‌های بیرونی خودروها که در معرض دید هستند کاربرد فراوان دارد.

۳. میلگرد ترانس بلبرینگ‌خور: این محصول اغلب از فولادهای باکیفیتی مثل CK45 تولید می‌شود. قابلیت بلبرینگ‌خور بودن، کیفیت بسیار بالا و تلرانس ابعادی فوق‌العاده دقیق آن، موجب محبوبیت زیادش در صنعت خودروسازی و قطعات دوار شده است.

۴. میلگرد ترانس کششی (روغنی): همان‌طور که از نام این نوع میلگرد پیداست، روش تولید آن به صورت کشش سرد است که باعث افزایش مقاومت تسلیم فولاد می‌شود. سطح آن معمولاً روغنی است تا در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی محافظت شود.

۵. میلگرد ترانس سنگ‌خورده (سنترلس): در تولید این مقطع، از دستگاه‌های سنگ‌زنی حرفه‌ای استفاده می‌شود تا ضخامت میلگرد در تمام طول شاخه (بدون حتی دهمِ میلی‌متر خطا) یکسان بماند. این نوع، دقیق‌ترین نوع میلگرد ترانس در بازار است.

۶. ترانس شش‌پر و چهارپهلو: ترانس‌ها همیشه سطح مقطع دایره‌ای ندارند. انواع شش‌پر (هگزاگونال)، چهارپهلو (مربع) و تسمه (مستطیل) نیز به صورت ترانس تولید می‌شوند که در قفل‌سازی، ساخت پیچ و مهره‌های خاص و یراق‌آلات کاربرد وسیعی دارند.

۷. ترانس مفتول (کلاف): این نوع ضخامت کمی (معمولاً بین ۳ تا ۱۴ میلی‌متر) دارد و به صورت کلاف عرضه می‌شود. در سیم‌کشی، تولید انواع فنر صنعتی و شبکه‌بندی کاربرد زیادی دارد.

کاربردهای اصلی میلگرد ترانس

با توجه به ویژگی‌های فنی ذکر شده، این محصول در بخش‌های زیر کاربرد حیاتی دارد:

• صنعت خودروسازی و ماشین‌آلات سنگین: ساخت شفت موتور، محورها، قطعات گیربکس و سیلندرهای هیدرولیک.
• ابزار دقیق و یراق‌آلات: تولید لولا، پیچ‌های مقاوم، چرخ‌دنده‌ها و ابزارآلات کارگاهی.
• دکوراسیون و عمران: استفاده در فرفورژه‌ها، نرده‌های لوکس، مبلمان فلزی و شبکه‌بندی‌های تزئینی.

مزایای میلگرد ترانس 

یکی از مزایای بسیار مورد توجه میلگرد ترانس ظاهر همیشه براق، درخشان و یکدست آن است. در صورتی که این میلگرد برای مصرف، تحت ماشینکاری شدید قرار بگیرد، همچنان باز هم ظاهر براق خود را حفظ می کند.

مزیت دیگر میلگرد ترانس، مقاومت در برابر شکنندگی و خاصیت نشکن بودن آن است. برخی از انواع این میلگرد (مثل دو پولیش) در عین براقیت بسیار بالای خود و داشتن حالت آینه‌ای شکل، خاصیت نشکن بودن دارند و در صنایع معماری در مکان هایی که نیاز به استفاده از فلز آینه شکل باشد بسیار مورد استفاده قرار می گیرند. 

یکی دیگر از مزیت های میلگرد ترانس تنوع سایز بندی بالای آن است. همین مسئله نیز باعث شده است تا سایز بندی های مختلف این میلگرد در یک وسیله اما با کاربردهای متفاوت مورد استفاده قرار بگیرند. به عنوان مثال از این میلگرد در ابعاد مینیاتوری برای ساخت قفل کوچک تا قطرهای بالا برای شفت ماشین‌آلات و ساخت نما های بزرگ و نرده های بزرگ در پروژه‌های عمرانی استفاده می‌شود.

از دیگر مزایا قابلیت ماشین‌کاری عالی (خوش‌تراش بودن) آن است. به دلیل یکنواختی بافت و عدم وجود تنش‌های مخرب در سطح، بهترین متریال برای تراشکاری با دستگاه‌های CNC به شمار می‌رود.

معایب میلگرد ترانس 

همانطور که قبلاً هم اشاره کرده‌ایم، در واقع بزرگترین عیب میلگرد ترانس، قیمت بالاتر آن نسبت به انواع دیگر است. به دلیل اینکه این محصول باید مراحل کشش سرد، پولیش و سنگ‌زنی را طی کند، هزینه‌های تولید آن بیشتر بوده و خریدار باید مبالغ بیشتری بابت آن پرداخت کند. همچنین در صورتی که از استنلس استیل ساخته نشده باشد، به دلیل نداشتن پوشش‌های ضدزنگ (مثل گالوانیزه)، در محیط‌های مرطوب نیاز به نگهداری یا روغن‌کاری دارد.
البته خرید میلگرد ترانس از نمایندگان معتبر باعث می‌شود تا واسطه‌ها حذف شده و قیمت تمام‌شده برای مشتری کاهش یابد. لذا شما می توانید برای خرید میلگرد ترانس در انواع مختلف از طریق وب سایت بزرگ فروشگاهی شهرآهن اقدام نمایید. این وب سایت فروشگاهی به عنوان نمایندگی مجاز بسیاری از کارخانجات فولاد کشور این میلگرد را به صورت عمده و با قیمت کارخانه در معرض فروش برای مشتری قرار داده است.

مراحل ساخت میلگرد ترانس 

فرآیند تولید میلگرد ترانس یک فرآیند دو مرحله‌ای است. در ابتدا، ماده اولیه (میلگرد ساده با سطح ناصاف و تلرانس بالا) توسط کارخانه‌های ذوب و نورد گرم مانند کارخانه ذوب آهن اصفهان، فولاد ظفر بناب، یا فولاد خراسان (نیشابور) به روش ریخته‌گری و نورد تولید می‌شود.
سپس این میلگردهای خام برای تبدیل شدن به "ترانس"، وارد کارگاه‌ها یا خطوط تخصصی می‌شوند و مراحل زیر را طی می‌کنند:

۱. اسیدشویی: برای از بین بردن پوسته‌های اکسیدی حاصل از نورد گرم.
۲. کشش سرد (Cold Drawing): میلگرد از درون قالب‌های مخصوصی (دای) با فشار کشیده می‌شود تا قطر آن با دقت بسیار بالا کاهش یافته و تراکم فولاد افزایش یابد.
۳. تاب‌گیری و برش: میلگردها کاملاً صاف شده و در طول‌های استاندارد (اغلب ۳ تا ۶ متر) برش می‌خورند.
۴. پولیش و سنگ‌زنی: سطح مقطع بسته به نوع سفارش، یک یا دو بار پولیش شده و یا توسط دستگاه‌های سنترلس، سنگ‌زنی می‌شود تا کاملاً براق و بی‌نقص گردد.

قیمت میلگرد زاگرس