میلگرد بستر، عنصری حیاتی در مقاومسازی دیوارهای بنایی، نقشی کلیدی در افزایش ایمنی سازهها در برابر نیروهای جانبی مانند زلزله و باد ایفا میکند. این محصول فولادی، که در دو نوع اصلی نردبانی و خرپایی تولید میشود، با ایجاد یکپارچگی و افزایش مقاومت کششی و برشی دیوارها، از ترکخوردگی و ریزش آنها پیشگیری میکند. انتخاب صحیح بین میلگرد بستر نردبانی و خرپایی میتواند تأثیری بسزا در عملکرد و دوام سازه داشته باشد. در این مقاله، به مقایسه دقیق و جامع این دو نوع میلگرد بستر میپردازیم تا شما را در انتخابی آگاهانه یاری رسانیم.
میلگرد بستر چیست و چرا اهمیت دارد؟
میلگرد بستر، سازهای فولادی متشکل از دو مفتول موازی است که توسط مفتولهای عرضی به شکل نردبانی یا خرپایی به یکدیگر متصل میشوند. این محصول عمدتاً از فولاد گالوانیزه یا ضد زنگ ساخته میشود تا در برابر خوردگی مقاوم بوده و چسبندگی مناسبی با ملات ایجاد کند. اهمیت آن در تقویت دیوارهای غیرسازهای و حتی باربر، افزایش مقاومت در برابر زلزله و باد، و ایجاد پیوندی مستحکمتر بین دیوار و سازه اصلی نهفته است. استفاده از میلگرد بستر به طور قابل توجهی هزینههای مقاومسازی را کاهش داده و تا 70% از خسارات ناشی از زلزله پیشگیری میکند. این سیستم با ایجاد یکپارچگی در دیوار، آن را به مهاربندی مؤثر تبدیل کرده و بار وارد بر تیرها و ستونها را کاهش میدهد. میلگرد بستر با انواع بلوکها مانند سیمانی، لیکا، هبلکس، AAC، سفالی و آجری سازگار است و امکان جداسازی مؤثر دیوار از ستونها (با استفاده از یونولیت) را فراهم میآورد. همچنین، به یکنواختی گچکاری نهایی نیز کمک میکند. آییننامههای ساختمانی جدید، بهویژه پیوست ششم آییننامه 2800 (استاندارد 2800 ایران)، بر استفاده از این روش نوین مقاومسازی تأکید دارند.
مزایای کلی استفاده از میلگرد بستر
- مقرون به صرفه:هزینه کمتر از 0.5% کل هزینه ساخت و پیشگیری از تا 70% خسارات ناشی از زلزله.
- عملکرد لرزهای بهبود یافته:دیوارها را به مهاربند تبدیل کرده و بار روی تیرها و ستونها را کاهش میدهد.
- سازگاری بالا:قابل استفاده با انواع بلوکها (سیمانی، لیکا، هبلکس، AAC، سفالی، آجری).
- جداسازی مؤثر:امکان جداسازی دیوار از ستونها با استفاده از یونولیت.
- کیفیت نهایی:کمک به یکنواختی و کیفیت بهتر گچکاری.
معایب کلی استفاده از میلگرد بستر
- وابستگی به نصب صحیح:کارایی بالا منوط به اجرای دقیق و صحیح است.
- افزایش وزن دیوار:ممکن است به افزایش جزئی وزن کلی دیوار منجر شود.
- نیاز به لوازم جانبی:استفاده از گیرهها و قلابهای مخصوص ضروری است.
- حساسیت به خوردگی:در صورت عدم پوشش مناسب (مانند گالوانیزه)، مستعد خوردگی است.
- محدودیت در ضخامتهای غیراستاندارد:ممکن است در دیوارهای با ضخامتهای خاص محدودیت داشته باشد.
- هزینههای اولیه نصب:شامل خرید میلگرد و لوازم جانبی.
نگاهی اجمالی: مقایسه میلگرد بستر نردبانی و خرپایی
برای درک سریع تفاوتهای کلیدی بین میلگرد بستر نردبانی و خرپایی، در ادامه به مقایسه مهمترین ویژگیهای آنها میپردازیم تا در یک نگاه، مزایا و کاربردهای هر یک را تشخیص دهید:
- شکل ظاهری:میلگرد بستر خرپایی دارای دو میلگرد طولی و یک میلگرد زیگزاگی به صورت مثلثی است، در حالی که میلگرد بستر نردبانی از دو میلگرد طولی موازی با میلگردهای عرضی کوتاه و عمود بر آنها به شکل نردبان تشکیل شده است.
- کاربرد اصلی:نوع خرپایی عمدتاً در دیوارهای باربر و دیوارهایی که نیاز به مقاومت بالا در برابر بارهای جانبی دارند، به کار میرود. در مقابل، نوع نردبانی برای دیوارهای غیرباربر، تیغههای داخلی و دیوارهای سبک مناسبتر است.
- مقاومت در برابر زلزله و باد:میلگرد بستر خرپایی به دلیل شکل خرپایی و توزیع یکنواخت نیروها، مقاومت بالایی در برابر زلزله و باد دارد، در حالی که نوع نردبانی مقاومتی متوسط داشته و برای بارهای کمتر مناسب است.
- وزن میلگرد بستر:معمولاً میلگرد بستر خرپایی سنگینتر از نوع نردبانی است، که این امر نوع نردبانی را سبکتر و اقتصادیتر میکند.
- طول عمر:به دلیل استحکام بالاتر و امکان استفاده از میلگرد بستر گالوانیزه، نوع خرپایی طول عمر بیشتری دارد. نوع نردبانی برای پروژههای سبک با هزینه کمتر مناسب است.
- سهولت نصب:نصب میلگرد بستر نردبانی سادهتر و سریعتر است، اما نصب نوع خرپایی به دلیل نیاز به دقت در اتصال و استفاده از گیره و قلاب میلگرد بستر، کمی زمانبرتر است.
- هزینه خرید:میلگرد بستر خرپایی به دلیل مصرف بیشتر فولاد و مقاومت بالاتر، گرانتر است. نوع نردبانی ارزانتر و مقرون به صرفه برای تیغههای داخلی است.
- اتصال به ستون:اتصال نوع خرپایی معمولاً با بست و گیرههای مخصوص انجام میشود، در حالی که نوع نردبانی سادهتر بوده و نیاز به اتصالات کمتری دارد.
- موارد استفاده رایج:نوع خرپایی در پروژههای مقاومسازی، دیوارهای باربر و دیوارهای خارجی کاربرد دارد، در حالی که نوع نردبانی بیشتر در تیغههای جداکننده و دیوارهای داخلی ساختمان استفاده میشود.
میلگرد بستر نردبانی: ویژگیها، مزایا و معایب
میلگرد بستر نردبانی با ساختار ساده و کارآمد خود، یکی از گزینههای پرکاربرد در صنعت ساختمان است. درک دقیق ویژگیها، مزایا و معایب آن برای انتخابی صحیح در پروژههای مختلف ضروری است.
ویژگیهای میلگرد بستر نردبانی
این نوع میلگرد از دو مفتول طولی موازی تشکیل شده که توسط مفتولهای عرضی کوتاه و عمود بر آنها، به شکل نردبان به یکدیگر جوش داده شدهاند. عرض آن معمولاً در اندازههای 5.5، 11 و 15 سانتیمتر و طول شاخهها تا 3 متر تولید میشود. قطر مفتولهای طولی و عرضی معمولاً بین 4 تا 6 میلیمتر است که رایجترین آن 4 میلیمتر است. جنس مفتولها اغلب آجدار و گالوانیزه است تا چسبندگی به ملات و مقاومت در برابر خوردگی را افزایش دهد.
مزایای میلگرد بستر نردبانی
مهمترین مزیت میلگرد بستر نردبانی، سهولت و سرعت نصب آن است که به کاهش زمان اجرای پروژه کمک میکند. این نوع میلگرد به دلیل وزن کمتر و مصرف فولاد پایینتر، اقتصادیتر بوده و برای دیوارهای غیرباربر و تیغههای داخلی ساختمان که تحت بارهای جانبی کمتری هستند، گزینهای مناسب محسوب میشود. همچنین، نیاز به اتصالات جانبی کمتری برای اتصال به ستون دارد و فرآیند اجرا را سادهتر میکند. این سادگی در نصب، احتمال خطای انسانی را نیز کاهش میدهد.
معایب میلگرد بستر نردبانی
مقاومت میلگرد بستر نردبانی در برابر نیروهای برشی و خمشی جانبی (مانند زلزله و باد) نسبت به نوع خرپایی کمتر است. این محدودیت باعث میشود که استفاده از آن در دیوارهای باربر یا دیوارهایی که در مناطق با لرزهخیزی بالا قرار دارند، توصیه نشود. در صورت عدم نصب صحیح یا استفاده در کاربردهای نامناسب، ممکن است عملکرد مطلوبی در مقاومسازی دیوارها نداشته باشد و نتواند از ترکخوردگیهای گسترده پیشگیری کند.
میلگرد بستر خرپایی: ویژگیها، مزایا و معایب
میلگرد بستر خرپایی به دلیل طراحی خاص خود، مقاومت و استحکام بالاتری را ارائه میدهد. آشنایی با جزئیات این نوع میلگرد برای مهندسان و پیمانکاران از اهمیتی ویژه برخوردار است.
ویژگیهای میلگرد بستر خرپایی
ساختار میلگرد بستر خرپایی شامل دو مفتول طولی موازی است که توسط یک مفتول زیگزاگی (به شکل 7 و 8) به یکدیگر جوش داده میشوند و حالتی مثلثی یا خرپایی ایجاد میکنند. این طراحی، توزیع نیروها را بهبود بخشیده و مقاومت بیشتری در برابر بارهای جانبی فراهم میآورد. این نوع میلگرد نیز در عرضهای استاندارد 5.5، 11 و 15 سانتیمتر و با مفتولهای 4 یا 5 میلیمتری گالوانیزه تولید میشود. طول شاخهها معمولاً 3 متر است و وزن آن بسته به ضخامت و عرض، متغیر است (مثلاً میلگرد بستر خرپایی با عرض 5.5 سانتیمتر و ضخامت 4 میلیمتر حدود 860 گرم وزن دارد).
جدول مشخصات فنی میلگرد بستر خرپایی (بر اساس Milgerdbastarir)
| نوع میلگرد بستر | آلیاژ | ضخامت میلگرد | طول شاخه | عرض میلگرد بستر | وزن میلگرد (تقریبی) |
|---|---|---|---|---|---|
| خرپایی | گالوانیزه آجدار | 4 میلیمتر | 3 متر | 5.5 سانتیمتر | 860 گرم |
| خرپایی | گالوانیزه آجدار | 4 میلیمتر | 3 متر | 11 سانتیمتر | 1.25 کیلوگرم |
| خرپایی | گالوانیزه آجدار | 4 میلیمتر | 3 متر | 15 سانتیمتر | 1.65 کیلوگرم |
| خرپایی | گالوانیزه آجدار | 5 میلیمتر | 3 متر | 5.5 سانتیمتر | 1.15 کیلوگرم |
| خرپایی | گالوانیزه آجدار | 5 میلیمتر | 3 متر | 11 سانتیمتر | 1.65 کیلوگرم |
| خرپایی | گالوانیزه آجدار | 5 میلیمتر | 3 متر | 15 سانتیمتر | 2.15 کیلوگرم |
مزایای میلگرد بستر خرپایی
مهمترین مزیت میلگرد بستر خرپایی، مقاومت بسیار بالای آن در برابر نیروهای جانبی، بهویژه زلزله و باد است. طراحی خرپایی آن باعث میشود که دیوارها مقاومت خمشی و برشی بیشتری داشته باشند و از ترکخوردگیهای ناشی از نشست یا نیروهای لرزهای به نحو مؤثرتری پیشگیری شود. این نوع میلگرد برای دیوارهای باربر، دیوارهای خارجی و پروژههای مقاومسازی در مناطق لرزهخیز، گزینهای ایدهآل است و طول عمر بالاتری برای سازه به ارمغان میآورد. این مقاومت بالا، ایمنی سازه را به طور چشمگیری افزایش داده و هزینههای تعمیر و نگهداری بلندمدت را کاهش میدهد.
معایب میلگرد بستر خرپایی
نصب میلگرد بستر خرپایی به دلیل ساختار پیچیدهتر، ممکن است کمی زمانبرتر و نیازمند دقت بیشتری باشد. همچنین، به دلیل مصرف بیشتر فولاد و استحکام بالاتر، هزینه خرید آن نسبت به نوع نردبانی بیشتر است. برای اتصال به ستونها و وادارها، معمولاً به گیرهها و قلابهای مخصوصی نیاز دارد که ممکن است فرآیند اجرا را کمی پیچیدهتر کند و نیاز به نیروی کار ماهرتری داشته باشد. این عوامل میتوانند به افزایش اولیه هزینههای نصب منجر شوند.
مقایسه جامع میلگرد بستر نردبانی و خرپایی بر اساس معیارهای کلیدی
انتخاب بین میلگرد بستر نردبانی و خرپایی نیازمند مقایسهای دقیق بر اساس معیارهای فنی و اجرایی است. در ادامه، این دو نوع را از جنبههای مختلف بررسی میکنیم.
جدول مقایسه میلگرد بستر خرپایی و نردبانی (بر اساس Markazeahan)
| ویژگی | میلگرد بستر خرپایی | میلگرد بستر نردبانی |
|---|---|---|
| شکل ظاهری | دو میلگرد طولی، یک میلگرد زیگزاگی (مثلثی) | دو میلگرد طولی موازی، میلگردهای عرضی عمود (نردبانی) |
| کاربرد اصلی | دیوارهای باربر، دیوارهای خارجی، مقاومسازی | دیوارهای غیرباربر، تیغههای داخلی، دیوارهای سبک |
| مقاومت لرزهای | بسیار بالا در برابر برش و خمش (زلزله و باد) | متوسط، مناسب برای بارهای کمتر |
| وزن | سنگینتر (مصرف فولاد بیشتر) | سبکتر (مصرف فولاد کمتر) |
| طول عمر | بالاتر (به دلیل استحکام و گالوانیزه بودن) | متوسط (برای پروژههای سبکتر) |
| سهولت نصب | زمانبرتر، نیازمند دقت و اتصالات خاص (گیره، قلاب) | سادهتر و سریعتر، نیاز به اتصالات کمتر |
| هزینه خرید | گرانتر (مصرف فولاد بیشتر، مقاومت بالاتر) | ارزانتر و مقرون به صرفه |
| اتصال به ستون | با بست و گیرههای مخصوص | سادهتر، نیاز به اتصالات کمتر |
مقاومت و عملکرد لرزهای
میلگرد بستر خرپایی به دلیل ساختار مثلثی خود، مقاومت بسیار بالاتری در برابر نیروهای برشی و کششی ناشی از زلزله و باد دارد. این طراحی باعث میشود که نیروها به صورت یکنواختتری در سطح دیوار توزیع شده و دیوار به عنوان یک مهاربند عمل کند و از تغییر شکلهای جانبی پیشگیری نماید. در مقابل، میلگرد بستر نردبانی مقاومتی متوسط دارد و برای بارهای جانبی کمتر مناسبتر است. در مناطق با لرزهخیزی بالا، عملکرد لرزهای میلگرد بستر خرپایی به مراتب برتر است.
کاربرد و نوع دیوار
میلگرد بستر خرپایی عمدتاً در دیوارهای باربر، دیوارهای خارجی و هر دیواری که نیاز به مقاومت بالا در برابر بارهای جانبی دارد، استفاده میشود. این در حالی است که میلگرد بستر نردبانی به دلیل وزن کمتر و سهولت نصب، بیشتر برای دیوارهای غیرباربر، تیغههای جداکننده داخلی و دیوارهای سبک کاربرد دارد. انتخاب نوع میلگرد باید با توجه به نقش سازهای دیوار و میزان بارهای وارده بر آن صورت گیرد.
سهولت و روش اجرا
نصب میلگرد بستر نردبانی به دلیل سادگی ساختار، سریعتر و آسانتر است و نیاز به اتصالات پیچیدهای ندارد. این ویژگی آن را برای پروژههایی با محدودیت زمانی یا نیروی کار کمتر باتجربه، جذاب میکند. اما اجرای میلگرد بستر خرپایی، به دلیل نیاز به دقت بیشتر در جایگذاری مفتولهای زیگزاگی و استفاده از گیرهها و قلابهای مخصوص برای اتصال به ستون و وادارها، کمی زمانبرتر است و نیازمند توجه بیشتری به جزئیات اجرایی است.
وزن و توجیه اقتصادی
میلگرد بستر نردبانی به دلیل مصرف کمتر فولاد، وزن سبکتری دارد و از نظر هزینه خرید مقرونبهصرفهتر است. این ویژگی آن را برای پروژههایی با بودجه محدود یا دیوارهایی با بارهای کمتر جذاب میکند. میلگرد بستر خرپایی به دلیل استحکام بالاتر و مصرف بیشتر مواد، سنگینتر و گرانتر است، اما در بلندمدت با افزایش دوام، کاهش خسارات احتمالی ناشی از حوادث طبیعی و افزایش ایمنی سازه، توجیه اقتصادی پیدا میکند. سرمایهگذاری اولیه بیشتر در نوع خرپایی، در مناطق پرخطر، بازگشت سرمایه بالایی از نظر کاهش ریسک و هزینههای آتی خواهد داشت.
قیمت میلگرد بستر نردبانی و خرپایی
قیمت میلگرد بستر یکی از عوامل مهم در تصمیمگیری برای پیمانکاران و سازندگان است. این قیمت تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد و بین دو نوع نردبانی و خرپایی نیز تفاوتهایی وجود دارد.
عوامل موثر بر قیمت
قیمت روزانه میلگرد بستر به فاکتورهایی نظیر نرخ تورم، قیمت ارز (دلار)، هزینه مواد اولیه (مفتول فولادی)، میزان عرضه و تقاضا در بازار، هزینههای سوخت و انرژی، و برند تولیدکننده بستگی دارد. نوسانات بازار آهن و فولاد نیز به طور مستقیم بر قیمت این محصولات تأثیر میگذارد. طول و وزن میلگرد بستر نیز از عوامل اصلی تعیینکننده قیمت هستند؛ میلگردهای بلندتر و سنگینتر، گرانتر خواهند بود. برندهای معتبر مانند فراسازان آویژه، رفیع سازه، تکنو وال پست، فولاد داتیس سپاهان، براتلو و آوین صنعت اراک نیز ممکن است قیمتهای متفاوتی داشته باشند.
تفاوت قیمت نردبانی و خرپایی
به طور کلی، میلگرد بستر خرپایی به دلیل استحکام بالاتر و مصرف بیشتر فولاد در ساختار زیگزاگی، قیمت بیشتری نسبت به میلگرد بستر نردبانی مشابه دارد. تقاضای بیشتر برای نوع خرپایی در پروژههای مقاومسازی نیز میتواند بر افزایش قیمت آن تأثیرگذار باشد. برای مثال، بر اساس اطلاعات آهن آنلاین در تاریخ 8 اسفند 1404، قیمت میلگرد بستر 4 با ضخامت 5.5 میل کیلویی 52,730 تومان و میلگرد بستر 4 با ضخامت 15 میل کیلویی 56,360 تومان بوده است. همچنین، میلگرد بستر سایز 3 با ضخامت 15 میل کیلویی 56,360 تومان و سایز 3 با ضخامت 5.5 میل کیلویی 52,730 تومان قیمتگذاری شده است. در همین حال، آهنیتو میلگرد بستر با عرض 5.5 و 11 را عددی 38,000 تومان و عرض 15 را 42,000 تومان (شامل گیره و قلاب) عرضه میکند. میلگرد بستر ایران نیز در بازه 20 تا 26 بهمن، میلگرد بستر با عرض 5.5 سانتیمتر را بین 45,900 تا 47,250 تومان، عرض 11 سانتیمتر را بین 46,800 تا 48,150 تومان و عرض 15 سانتیمتر را بین 49,100 تا 50,000 تومان (عددی) قیمتگذاری کرده است. این نوسانات نشاندهنده اهمیت بررسی روزانه قیمتها از منابع معتبر است.
جدول قیمت میلگرد بستر (آهن آنلاین - 08 اسفند 1404)
| نوع میلگرد بستر | ضخامت | عرض | قیمت (کیلویی) | تاریخ |
|---|---|---|---|---|
| میلگرد بستر | 4 میل | 5.5 میل | 52,730 تومان | 08 اسفند 1404 |
| میلگرد بستر | 4 میل | 15 میل | 56,360 تومان | 08 اسفند 1404 |
| میلگرد بستر | 3 میل | 15 میل | 56,360 تومان | 08 اسفند 1404 |
| میلگرد بستر | 3 میل | 5.5 میل | 52,730 تومان | 08 اسفند 1404 |
جدول قیمت میلگرد بستر (آهنیتو - عددی، شامل گیره و قلاب)
| نوع محصول | قیمت (عددی، شامل گیره و قلاب) |
|---|---|
| میلگرد بستر عرض 5.5 | 38,000 تومان |
| میلگرد بستر عرض 11 | 38,000 تومان |
| میلگرد بستر عرض 15 | 42,000 تومان |
جدول نوسانات قیمت میلگرد بستر (Milgerdbastarir - 20 تا 26 بهمن)
| تاریخ | میلگرد بستر عرض ۵.۵ سانتیمتر (تومان) | میلگرد بستر عرض ۱۱ سانتیمتر (تومان) | میلگرد بستر عرض ۱۵ سانتیمتر (تومان) |
|---|---|---|---|
| 20 بهمن | 45,900 | 46,800 | 49,100 |
| 21 بهمن | 46,150 | 47,000 | 49,350 |
| 22 بهمن | 46,500 | 47,300 | 49,600 |
| 23 بهمن | 46,800 | 47,600 | 49,850 |
| 24 بهمن | 47,000 | 47,900 | 49,950 |
| 25 بهمن | 47,150 | 48,050 | 50,000 |
| 26 بهمن | 47,250 | 48,150 | 50,000 |
نحوه انتخاب: میلگرد بستر نردبانی یا خرپایی؟
انتخاب بین میلگرد بستر نردبانی و خرپایی به عوامل متعددی بستگی دارد که باید پیش از خرید به دقت بررسی شوند تا بهترین عملکرد و توجیه اقتصادی حاصل شود.
توصیههای کاربردی برای انتخاب
- برای دیوارهای غیرباربر و تیغههای داخلی:اگر هدف شما صرفاً افزایش انسجام و پیشگیری از ترکهای جزئی در دیوارهای داخلی است که بار زیادی تحمل نمیکنند و در مناطق کمخطر لرزهای قرار دارند، میلگرد بستر نردبانی به دلیل سهولت نصب و هزینه کمتر، گزینهای مناسب است.
- برای دیوارهای باربر و خارجی:در صورتی که دیوار تحت بارهای جانبی قابل توجهی قرار دارد (مانند دیوارهای خارجی یا دیوارهای باربر) و یا پروژه در منطقه لرزهخیز واقع شده است، میلگرد بستر خرپایی به دلیل مقاومت بالاتر در برابر زلزله و باد، انتخابی بهتر خواهد بود. این انتخاب، ایمنی و دوام بلندمدت سازه را تضمین میکند.
- بودجه پروژه:اگر بودجه محدودی دارید و نیاز به مقاومت حداکثری نیست، نردبانی میتواند اقتصادیتر باشد. اما اگر دوام، ایمنی و کاهش ریسک در اولویت است، سرمایهگذاری بیشتر روی نوع خرپایی کاملاً توجیهپذیر است و در بلندمدت هزینههای احتمالی ناشی از خسارات را کاهش میدهد.
- سهولت اجرا و نیروی کار:در پروژههایی که سرعت اجرا اهمیت دارد و نیروی کار با تجربه کمتری در دسترس است، نردبانی ممکن است گزینه ارجح باشد. اما در صورت دسترسی به نیروی کار ماهر و زمان کافی، اجرای خرپایی با دقت بیشتر، نتایج بهتری به همراه خواهد داشت.
- نوع بلوک مصرفی:میلگرد بستر برای انواع بلوکها مناسب است، اما در برخی موارد، نوع بلوک ممکن است بر سهولت نصب یا نیاز به اتصالات خاص تأثیر بگذارد.
نکات مهم در خرید و اجرای میلگرد بستر
صرف نظر از نوع انتخابی (نردبانی یا خرپایی)، رعایت نکات مهمی در خرید و اجرای میلگرد بستر برای اطمینان از عملکرد بهینه آن ضروری است. عدم رعایت این نکات میتواند منجر به کاهش کارایی و حتی بروز مشکلات سازهای شود.
جدول ضوابط اجرایی میلگرد بستر (بر اساس Markazeahan)
| ضابطه اجرایی | مقدار و عدد استاندارد | توضیحات |
|---|---|---|
| قطر مفتول میلگرد بستر | 4 الی 6 میلیمتر | معمولترین سایز 4 میلیمتر است؛ برای دیوارهای باربر از قطر بالاتر استفاده میشود. |
| طول استاندارد شاخه | 3 متر | طول رایج میلگرد بستر در بازار. |
| عرضهای رایج | 5.5، 11، 15 سانتیمتر | متناسب با ضخامت دیوار و بلوک. |
| حداقل پوشش ملات روی میلگرد | 1.5 سانتیمتر | برای محافظت از میلگرد و چسبندگی مناسب. |
| فاصله نصب عمودی | هر 3 تا 4 رج آجرچینی (حدود 40 سانتیمتر) | برای ایجاد یکپارچگی و مقاومت کافی در دیوار. |
| طول همپوشانی میلگردها | حداقل 25 سانتیمتر | در محل اتصال دو شاخه میلگرد بستر. |
| جداسازی دیوار از سازه | استفاده از یونولیت یا پشم سنگ | جلوگیری از انتقال تنشهای مخرب جانبی. |
مراحل نصب میلگرد بستر (بر اساس Milgerdbastarir)
| مرحله | توضیحات |
|---|---|
| 1. آمادهسازی بستر | تمیز کردن سطح دیوار و اطمینان از تراز بودن آن. |
| 2. مشخص کردن محل میلگردها | معمولا، میلگردها در هر دو ردیف آجرچینی، یعنی با فاصله 40 سانتی متر از همدیگر، نصب می شوند. |
| 3. اتصال به ستون/وادار | استفاده از گیره و قلاب مخصوص برای اتصال به اسکلت بتنی یا فلزی. |
| 4. پهن کردن ملات | ایجاد یک لایه ملات با ضخامت مناسب (حداقل 1.5 سانتیمتر) روی رج قبلی. |
| 5. جایگذاری میلگرد بستر | قرار دادن میلگرد بستر روی ملات به گونهای که کاملاً در آن غرق شود. |
| 6. پوشش میلگرد | پوشاندن میلگرد بستر با لایه دیگری از ملات. |
| 7. ادامه آجرچینی | ادامه روند آجرچینی یا بلوکچینی بر اساس نقشه. |
| 8. رعایت همپوشانی | در محل اتصال دو شاخه میلگرد، حداقل 25 سانتیمتر همپوشانی رعایت شود. |
| 9. ملاحظات خاص | توجه به جزئیات اجرایی در گوشهها و محل وادارها. |
- کیفیت محصول:همواره از کیفیت مفتول فولادی، نوع آجدار بودن و پوشش ضد زنگ (گالوانیزه یا اپوکسی) میلگرد بستر اطمینان حاصل کنید. محصولات باید مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی (مانند ASTM) و ضوابط پیوست 6 آییننامه 2800 تولید شده باشند. مفتولهای آجدار چسبندگی بهتری با ملات ایجاد میکنند.
- محاسبه دقیق:وزن و تعداد میلگرد بستر مورد نیاز را با توجه به ابعاد دیوار، ضخامت ملات و آییننامههای اجرایی محاسبه کنید. قطر مفتول میلگرد بستر معمولاً 4 الی 6 میلیمتر است که معمولترین سایز 4 میلیمتر است؛ برای دیوارهای باربر از قطر بالاتر استفاده میشود. طول استاندارد شاخهها 3 متر و عرضهای رایج 5.5، 11 و 15 سانتیمتر هستند.
- لوازم جانبی:استفاده از گیرهها و قلابهای استاندارد برای اتصال میلگرد بستر به ستونها و وادارها الزامی است تا یکپارچگی سازه تضمین شود. این اتصالات باید به درستی و با فواصل مناسب نصب شوند.
- اجرای صحیح:اجرای دقیق مراحل نصب، از جمله آمادهسازی بستر دیوار، پهن کردن ملات با ضخامت مناسب (حداقل 1.5 سانتیمتر پوشش روی میلگرد)، رعایت فاصله نصب (معمولاً هر 3 تا 4 رج آجرچینی، یعنی با فاصله 40 سانتیمتر از یکدیگر) و طول همپوشانی (حداقل 25 سانتیمتر)، برای کارایی میلگرد بستر حیاتی است. میلگردها باید کاملاً در ملات غرق شوند.
- جداسازی دیوار از سازه:برای پیشگیری از انتقال تنشهای مخرب و بارهای جانبی از سازه اصلی به دیوار، از مصالح انعطافپذیر مانند یونولیت یا پشم سنگ برای جداسازی دیوار از تیر و ستون استفاده کنید. این کار به دیوار اجازه میدهد تا در برابر حرکتهای سازه، انعطافپذیری داشته باشد.
- پوشش محافظ:اطمینان حاصل کنید که میلگرد بستر در برابر رطوبت و عوامل خورنده محافظت شده است. استفاده از میلگرد بستر گالوانیزه یا با پوشش اپوکسی، طول عمر آن را افزایش میدهد.
نتیجهگیری
میلگرد بستر نردبانی و خرپایی، هر دو ابزارهایی مؤثر برای مقاومسازی دیوارهای بنایی هستند، اما انتخاب بین آنها باید با در نظر گرفتن نیازهای خاص پروژه صورت گیرد. میلگرد بستر نردبانی با سادگی، سهولت نصب و هزینه کمتر، برای دیوارهای غیرباربر و داخلی مناسب است، در حالی که میلگرد بستر خرپایی با مقاومت فوقالعاده خود در برابر نیروهای جانبی، گزینهای ایدهآل برای دیوارهای باربر، دیوارهای خارجی و پروژههایی با نیاز به استحکام بالا در مناطق لرزهخیز است. با بررسی دقیق ویژگیها، مزایا، معایب و قیمت هر نوع، و همچنین رعایت اصول اجرایی و استانداردهای مربوطه، میتوانید بهترین انتخاب را برای افزایش ایمنی و دوام سازه خود داشته باشید و از سرمایهگذاری خود محافظت کنید.